• Wystawy
• 13.01.2026

Wystawa „ORZEŁ – POGOŃ – ARCHANIOŁ. Powstanie Styczniowe 1863-1864”

Serdecznie zapraszamy na ekspozycję, która poświęcona jest symbolice narodowej i duchowej obecnej w czasie Powstania Styczniowego – jednego z najważniejszych zrywów niepodległościowych w dziejach Polski.

Orzeł, Pogoń i Archanioł ukazane na medalach i znakach epoki były nie tylko emblematami walki o wolność, lecz także wyrazem wiary, nadziei i jedności narodów dawnej Rzeczypospolitej. Towarzyszyły one powstańcom jako znaki oporu wobec zniewolenia oraz świadectwo niezłomnego ducha.

Wystawa stanowi hołd dla uczestników Powstania Styczniowego oraz refleksję nad znaczeniem symboli, które w czasach próby umacniały narodową tożsamość i pamięć historyczną.

Historyk i kolekcjoner Bogdan Kuffel, na medalach i innych artefaktach ze swoich zbiorów, prezentuje najważniejsze postaci i wydarzenia powstania. Do wybuchu Powstania Styczniowego doszło 22 stycznia 1863 roku na ziemiach Królestwa Polskiego. Obejmowało ono tylko ziemie zaboru rosyjskiego; miało charakter wojny partyzanckiej. Było to największe polskie powstanie narodowe. Zakończyło się klęską w październiku 1864 roku. Postawa walczących stała się wzorem patriotyzmu dla kolejnych pokoleń Polaków, a także wzorem poświęcenia narodu polskiego.

W Powstaniu Styczniowym przelewali krew za Ojczyznę Chojniccy Filomaci. Byli to:
Franciszek Bonin – uczeń sekundy, syn nauczyciela z Borska, pow. Chojnice;
Franciszek Kurowski – uczeń wyższej tercji, syn gospodarza z Czarnegolasu, pow. Starogard;
Korneli Lipiński – uczeń sekundy, syn gospodarza z Pączewa, pow. Starogard;
Antoni Muchowski – uczeń prymy, pochodzący z Foshuty, pow. Kościerzyna;
Franciszek Studziński – uczeń wyższej tercji, syn gimnazjum;
Kazimierz Stencel – syn nauczyciela z Raciąża.
Wyprawa Filomatów Chojnickich do Powstania Styczniowego została uwieńczona w literaturze regionalnej przez profesora Gimnazjum Chojnickiego Stefana Bieszka dramatem zatytułowanym "Tobie – Ojczyzno".

Powstanie Styczniowe to nie tylko walki zbrojne – to również literatura, malarstwo i moda.

Na wystawie można obejrzeć rzadko spotykaną biżuterię patriotyczną, która stała się wyrazem politycznych przekonań. Kolekcję dopełniają grafiki z umundurowaniem, scenkami z powstania, a także reprodukcja cyklu „Polonia” – dziewięciu czarno-białych rysunków autorstwa polskiego malarza Artura Grottgera.

Wystawa będzie czynna do 28 lutego 2026 w godzinach funkcjonowania ChCK.

Zapraszamy!